Inhoud

• Wat doet influenzavaccin en waarbij gebruik ik het?
• Wat zijn mogelijke bijwerkingen?
• Mag ik influenzavaccin gebruiken met andere medicijnen?
• Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?
• Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
• Hoe gebruik ik dit medicijn?

influenzavaccin

Het influenzavaccin (griepprik) bevat kleine stukjes van verschillende griepvirussen. Het beschermt tegen een infectie met deze virussen en daarmee tegen griep. 

U krijgt deze vaccinatie als griep voor u ernstig kan verlopen, tijdens de zwangerschap, als u in de zorg werkt of samenleeft met iemand voor wie griep erg gevaarlijk is.

Wat doet influenzavaccin en waarbij gebruik ik het?

Infecties met virussen

Griep wordt veroorzaakt door het griepvirus. De medische naam is influenzavirus. 

Het virus zit in kleine druppeltjes snot, slijm en speeksel. Deze druppeltjes komen vrij bij praten, hoesten en niezen. Als u de druppeltjes inademt, kunt u besmet raken. U kunt het virus ook via uw handen of via voorwerpen krijgen. 
Er bestaan verschillende soorten griepvirussen. Met een vaccinatie kunt u zich beschermen tegen meerdere soorten van het griepvirus.

Griep

Klachten
Bij griep krijgt u binnen een paar uur 1 of meer van deze klachten: koorts (38 graden of hoger) of koude rillingen, ziek voelen, hoofdpijn en spierpijn. 

En heeft u ook 1 of meer van deze klachten: hoesten, keelpijn en moeilijk ademen. Van het griepvirus wordt niet iedereen even ziek.

Je kunt flink ziek worden zodat je een paar dagen in bed moet blijven. Maar je kunt ook weinig last hebben. Of niet eens merken dat je het griepvirus hebt gehad. Mensen met bijvoorbeeld minder afweer kunnen zo ziek worden dat ze naar het ziekenhuis moeten.

Griep is wat anders dan een verkoudheid. Bij een verkoudheid ben je meestal minder ziek. Griep en verkoudheid zijn beide meestal na 1 week over. Van de griep voelt u zich vaak daarna nog 1-2 weken slap.

Oorzaak
Griep wordt veroorzaakt door besmetting met het influenzavirus.

Er bestaan verschillende stammen van het influenzavirus en regelmatig komen er nieuwe stammen bij. Elk jaar bekijkt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) welke virussoorten waarschijnlijk rondgaan. Op basis daarvan maken fabrikanten elk jaar een nieuw griepvaccin.

Griep voorkomen
Bij sommige mensen kan griep zeer ernstig verlopen. Zoals bij mensen met longziekten of bij oude mensen die kwetsbaar zijn doordat ze al verschillende ziektes hebben. Daarom worden deze mensen gevaccineerd met het influenzavaccin.

Na injectie met bestanddelen van de influenzavirussen, maakt uw lichaam afweerstoffen. Dat zijn stoffen die u beschermen tegen het virus. Komt u daarna in contact met het griepvirus, dan reageert uw lichaam sneller. De griep gaat dan ongemerkt voorbij of verloopt minder ernstig. 

Het vaccin beschermt binnen 2 tot 3 weken tegen griep. Het beschermt voor 6 tot 12 maanden. Het vaccin werkt alleen tegen de echte griep. Het beschermt niet tegen een gewone verkoudheid. 

Omdat de griepvirussen elk jaar veranderen, heeft u elk jaar een nieuwe griepprik nodig.

Vaccinaties

De vaccinatie wordt gegeven aan mensen bij wie de griep ernstig kan verlopen. Zoals:

• mensen ouder dan zestig jaar;
• mensen jonger dan zestig jaar met:
  • chronische longziekte, (zoals astma of COPD)
  • diabetes (suikerziekte)
  • hartaandoening
  • ernstige nierziekte
  • neurologische ziekte
  • hiv
  • ernstig overgewicht
  • verstandelijke beperking of dementie
  • een cochleair implantaat.
  • ziektes waarbij iemand medicijnen gebruikt die de afweer remmen. Zoals afweeronderdrukkende medicijnen of chemotherapie.
  • personen met een verminderde weerstand tegen infecties door een onderliggende aandoening en/of medicatiegebruik. 

Het vaccin wordt ook gebruikt voor mensen die veel contact hebben met kwetsbare groepen. Zoals mensen die werken in een ziekenhuis, verzorgingshuis of verpleeghuis. Zo is de kans kleiner dat deze kwetsbare mensen besmet met worden de griep.

Ook wordt het vaccin geadviseerd aan zwangere vrouwen die 22 weken of langer zwanger zijn tijdens het griepseizoen. Dat is vanaf het najaar van midden oktober tot begin maart. Hierdoor is de zwangere vrouw zelf beschermd. En heeft de baby direct vanaf de geboorte minder kans om griep te krijgen. Bekijk ook het filmpje over de griepprik tijdens de zwangerschap.

Soms wordt het influenzavaccin ook gegeven aan bewoners van verpleeghuizen. Of aan gezinsleden van mensen bij wie de griep zeer ernstige gevolgen kan hebben doordat hun afweersysteem erg is verminderd. Uw arts kan u hierover adviseren.

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven. Deze ontstaan vooral doordat uw afweersysteem denkt dat er sprake is van een echte infectie. De bijwerkingen zijn dus een signaal dat het vaccin werkt.

De meest voorkomende bijwerkingen zijn de volgende.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

• Tot een paar uur na de injectie: klachten op de plaats van injectie, zoals pijn, soms met roodheid, jeuk, zwelling of harde plek onder de huid. Zelden een blauwe plek. Zeer zelden jeuk en een warm gevoel. 

• Griepachtige klachten, zoals een ziek, zwak en moe gevoel, hoofdpijn, spierpijn, prikkelbaar zijn en minder zin in eten. Zelden koorts en rillingen.

  Deze klachten houden meestal niet langer dan 1-2 dagen aan en zijn veel milder dan bij de echte griep. Een enkele keer duren ze tot 2 weken.

• Suf zijn.

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

• Veel zweten en zeer zelden opvliegers.

• Pijn in de gewrichten.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

• Huidreacties, zoals huiduitslag, rode huid, blozen en een jeukende uitslag (eczeem). 

• Duizelig zijn.

• Slaperig zijn. 

• Gezwollen lymfeklieren in de hals of oksel.

• Irritatie, ontsteking van de ogen en rode ogen

• Flauwvallen

  Meestal gebeurt dit vlak voor, tijdens of na de vaccinatie. Dit komt meestal doordat het zenuwstelsel gevoelig reageert op prikkels van buitenaf. Meld het in elk geval bij een volgende vaccinatie, zodat u de volgende vaccinatie zittend of liggend kunt krijgen.

• Maagdarmklachten, zoals misselijk zijn, overgeven, diarree en buikpijn.

• Stuipen, soms met koorts. Waarschuw dan uw arts.

• Verminderde aanmaak van bloedplaatjes. Hierdoor heeft een hogere kans op een bloeding, zoals een bloedneus.

• Rusteloos zijn.

• Doof of tintelend gevoel in handen of voeten en minder gevoel in de huid bij aanraken.  

• Keelpijn, irritatie van de keel en uitslag in het slijmvlies van de mond. 

   

• Verstopte neus, loopneus en niezen. 

•  Verstopping van de luchtwegen, astma en moeilijk kunnen ademen. 

   

  U heeft het gevoel dat u te weinig lucht krijgt. Heeft u hier veel last van? Overleg dan met uw arts.  

• Problemen met de zenuwen of hersenen, zoals ontsteking van de hersenen en het ruggenmerg (encefalomyelitis), ontsteking van een zenuw en een ziekte van de zenuwen die de spieren verzwakt of kan verlammen (Syndroom van Guillain-Barré). 

• Overgevoeligheid. U merkt dat aan huiduitslag, galbulten of jeuk.

  Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan flauwvallen of een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. In zeer zeldzame gevallen ontstaat er een ernstige huidaandoening met blaren op de huid. Waarschuw in al deze gevallen direct een arts of ga naar de Eerste-hulpdienst. 
  Bent u overgevoelig voor dit medicijn? Dan mag u het niet meer gebruiken. Geef dit daarom aan de apotheker door. Het apotheekteam let er dan op dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.

• Ontsteking van de bloedvaten.

  De wand van uw bloedvat kan ontstoken raken. Welke klachten u krijgt hangt af van het type bloedvat dat ontstoken raakt.

  Bij milde vormen kunt u last krijgen van huiduitslag met vlekjes of blauwe plekken. Bij ernstige vormen kunt u last krijgen van koorts, minder eetlust en nachtzweten. Als de ziekte vordert kunt u ook last krijgen van klachten als scherpe pijn in de ledematen, pijn op de borst en minder goed voelbare pols.
  Overleg met uw arts als u last krijgt van deze klachten.

Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Mag ik influenzavaccin gebruiken met andere medicijnen?

Dit vaccin heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje ‘samenstelling’.

De onderstaande medicijnen verminderen de werking van het vaccin. Hierdoor bent u mogelijk onvoldoende beschermt. Overleg hierover met uw arts. Uw arts zal u extra controleren. 

• Medicijnen tegen kanker die het afweer onderdrukken, zoals dasatinib, imatinib en methotrexaat.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

Ja, dat kan. U mag autorijden, en u mag eten en drinken zoals u normaal doet.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

U kunt dit vaccin veilig krijgen. Het wordt al jarenlang gebruikt door zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven zonder nadelige gevolgen voor het kind.

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Hoe?

De arts of verpleegkundige geeft de injectie onder de huid of in de spier van de bovenarm of dijbeen.

Wanneer?

• Het griepvirus komt vooral voor in de winter. Daarom krijgt u de griepprik tussen half oktober en eind november. Na ongeveer 2 tot 3 weken bent u beschermd tegen griep.
• U krijgt de griepprik 1 keer per jaar.

Heeft u hoge koorts op het moment van injectie, bijvoorbeeld door een infectie? Stel de vaccinatie dan uit als dit mogelijk is tot u weer beter bent. De koorts kan namelijk verergeren.

Krijgt u binnenkort een operatie? Overleg met uw arts. U mag dit vaccin niet krijgen in de 2 dagen vóór de operatie.